- Ambrowe: Ambrette ma miękki, ciepły, nieco powietrzno-skórzany i zmysłowy aromat, który przypomina zapach czystej skóry człowieka otulonej powietrzem, to zapach czasem przypominający czyste pranie i zapach powietrza, oczywiście bez obecności zapachu detergentu
- Słodkie i orzechowe: W zapachu można wyczuć czasem słodkie i orzechowe akcenty.
- Kwiatowe: Często pojawiają się delikatne, kwiatowe nuty.
- Cytrusowe: Niekiedy wyczuwalne są także subtelne, cytrusowe niuanse.
- Skórzane: Czasem zapach ambrette może mieć także akordy skórzane.
- Koniakowe: Niektóre osoby wyczuwają w nim nutę koniaku.
Jak pachnie dokładnie piżmo roślinne ambrette z piżmaczka wonnego?
Skad pochodzi nazwa piżmo
- Sanskryt: Nazwa wywodzi się z języka sanskryckiego, gdzie muṣká jest zdrobnieniem od słowa mūṣ, oznaczającego „mysz”.
- Łaciński: Słowo przeszło do łaciny średniowiecznej jako muscus.
- Perski i grecki: Dotarło do języków zachodnich za pośrednictwem perskiego słowa mushk i późnogreckiego móskhos.
Jak pachnie piżmo naturalne z piżmowca?
- Wysoka koncentracja: W postaci nierozcieńczonej jest to zapach bardzo intensywny, wręcz amoniakalny.
- Po rozcieńczeniu: Aromat staje się niezwykle zmysłowy, ciepły, słodki i pudrowy.
- Trwałość: Piżmo jest cenione za swoje właściwości utrwalające, dzięki czemu zapachy długo utrzymują się na skórze.
- Ewolucja zapachu: Z czasem może ewoluować, łącząc się z naturalnym zapachem skóry i stając się bardziej osobistym.
- Wielowymiarowość: W zależności od kompozycji może przyjmować nuty drzewne, orientalne lub korzenne.
- Działanie: Prawdziwe piżmo było przez wieki uważane za silny afrodyzjak, ze względu na swój hipnotyczny, zwierzęcy charakter.
- Piżmowiec: Jest to mały ssak z rodziny jeleniowatych, żyjący w górzystych rejonach Azji.
- Gruczoł zapachowy: Piżmo pozyskiwane jest z gruczołów odbytniczych samca.
- Alternatywy: Ze względu na zagrożenie wyginięciem piżmowców, obecnie w przemyśle perfumeryjnym używa się głównie piżma syntetycznego, którego jest wiele rodzajów lub pochodzenia roślinnego z piżmianu ambrette, czyli ketmii piżmowej.
Piżmo jest wydzieliną samców piżmowca, czyli kabargi, po łacinie Moschus moschiferus. Obecnie jest on zaliczany do rodziny piżmowcowatych. Opisywana wydzielina jest wytwarzane przez samce, aby wabić samice (już 10-6 g piżma w litrze powietrza starcza, aby osiągnąć ten cel). Gatunek ten występuje w górach Azji Środkowej (Rosja, Chiny, Korea, Mongolia). Dawniej miejscowa ludność polowała na piżmowce przy pomocy lanc i strzał, współcześnie podczas polowań używa się broni palnej i pułapek. Zwłoki zwierzęcia są nacinane poniżej pępka, stąd wyciągany jest gruczoł napletkowy, który się suszy. U piżmowca hodowlanego jest opracowana technika pobierania piżma bez uśmiercania zwierzęcia.
Dlaczego piżmo jest takie ważne w perfumach?
- Utrwalacz zapachu (fiksator perfum): Jest to jedna z najważniejszych właściwości piżma. Dzięki niemu zapachy utrzymują się na skórze znacznie dłużej. Piżmo spowalnia ulatnianie się lżejszych, bardziej lotnych nut głowy i serca, pozwalając im stopniowo i harmonijnie rozwijać się przez wiele godzin.
- Harmonizowanie kompozycji: Piżmo działa jak spoiwo, które łączy ze sobą inne nuty zapachowe, takie jak kwiatowe, owocowe, drzewne czy korzenne. Dodaje kompozycji gładkości i zaokrągla ostre krawędzie, tworząc zbalansowaną i przyjemną całość.
- Zwiększanie głębi i ciepła: Piżmo nadaje perfumom uczucie czystości, bliskości i komfortu. Daje efekt "drugiej skóry", otulając noszącego zapachem czystości i powietrza. W zależności od rodzaju piżma (dotyczy piżm syntetycznych) może wnosić także akcenty pudrowe, zmysłowe lub zwierzęce, co zwiększa głębię zapachu.
- Wzmacnianie i dodawanie zmysłowości: Piżmo ma zmysłowy, a nawet delikatnie zwierzęcy charakter, który jest wyczuwalny szczególnie w bazie perfum. Ten element dodaje kompozycji tajemniczości i atrakcyjności.
- Dostosowanie do indywidualnej chemii skóry: Piżmo wyjątkowo dobrze łączy się z naturalnym zapachem skóry, dzięki czemu perfumy rozwijają się na każdym człowieku nieco inaczej, tworząc unikalny, osobisty ślad zapachowy.
Dlaczego piżmo naturalne z ketmii piżmowej jest lepsze od piżma syntetycznego?
- Naturalne piżmo Ambrette: Olejek z nasion ketmii piżmowej zawiera bogatą mieszankę różnych związków chemicznych. Dzięki temu jego zapach jest wielowymiarowy, ewoluuje na skórze i potrafi zaskoczyć subtelnymi nutami. Ma naturalne, ciepłe, orzechowo-piżmowe akordy, które trudno idealnie odtworzyć syntetycznie.
- Syntetyczne piżmo: Zazwyczaj składa się z jednego lub kilku dominujących składników, które naśladują wybrane aspekty zapachu piżma. Chociaż może być bardzo trwałe i czyste, często brakuje mu naturalnej złożoności i głębi, które zapewnia roślina.
- Ambrette: Jest cenionym utrwalaczem, który pomaga innym nutom zapachowym trwać dłużej, choć sam jest mało lotny. Jego zapach zmienia się i rozwija na skórze, łącząc się z indywidualnym pH, co tworzy unikalne doznania zapachowe dla każdego użytkownika.
- Syntetyki: Związki syntetyczne są często projektowane tak, aby były stabilne i powtarzalne, co sprawia, że ich zapach jest bardziej jednolity i mniej podatny na zmienność.
- Ambrette: Jest substancją pochodzenia roślinnego, co czyni go alternatywą etyczną i wegańską dla piżma zwierzęcego.
- Syntetyki: Choć syntetyczne piżma również nie wiążą się z cierpieniem zwierząt, niektóre wczesne wersje, takie jak piżma nitrowe, były krytykowane za potencjalną szkodliwość dla zdrowia i środowiska. Obecnie stosowane syntetyki, tzw. białe piżma, są bezpieczniejsze, jednak ambrette jako surowiec naturalny jest często preferowany przez osoby ceniące składniki roślinne.
- Naturalne piżmo: Jako składnik naturalny, może powodować podrażnienia skóry u niektórych osób.
- Syntetyczne piżmo: Niektóre związki syntetyczne mogą wywoływać reakcje alergiczne, choć producenci perfum dokładają wszelkich starań, aby stosowane substancje były jak najbezpieczniejsze. Jednak ryzyko podrażnień jest czynnikiem branym pod uwagę przez konsumentów szukających "czystych" produktów.
Z czym łączyć piżmo ambrette w trakcie tworzenia perfum w naszej pracowni?
Piżmo ambrette jest niezwykle wszechstronnym składnikiem, który harmonijnie łączy się z wieloma rodzinami zapachowymi. Jego zdolność do wzbogacania kompozycji o ciepło, głębię i zmysłowość sprawia, że jest cennym elementem zarówno w perfumach damskich, jak i męskich.
- Róża: Słodka, kwiatowa róża w połączeniu z ambrette tworzy zmysłową i elegancką kompozycję.
- Neroli i jaśmin: Te białe kwiaty, zestawione z ambrette, zyskują na głębi i ciepłym, pudrowym wykończeniu.
- Tuberoza: Nuta tuberoza, które sama w sobie jest dość ciężka i orientalna, w połączeniu z ambrette zyskują na lekkości i szlachetności.
- Drzewo sandałowe: Piżmo ambrette w połączeniu z kremowym drzewem sandałowym tworzy otulający, komfortowy i aksamitny zapach.
- Wetyweria, paczula, labdanum: Te ziemiste nuty, zestawione z ambrette, zyskują na zmysłowości i głębi, tworząc bogate, drzewno-szyprowe kompozycje.
- Cedr wirginijski : Ambrette świetnie łączy się z jałowcem wirginijskim, nadając mu subtelnej miękkości i ciepła.
- Morela: Ambrette często łączymy u nas w kompozycjach z morelą i bergamotką, dodając im piżmowej głębi i słodyczy.
- Cytrusy: Połączenie ambrette z bergamotką czy innymi cytrusami daje efekt eleganckiej świeżości.
- Wanilia i kakao: Połączenie ambrette z absolutem wanilii oraz kakao tworzy ciepłe, zmysłowe i otulające połączenie.
- Kadzidło: Olibanum (kadzidło frankońskie) w połączeniu z ambrette nadaje zapachowi balsamicznego, świeżo-orientalnego charakteru.
- Tonka: Ambrette potrafi pięknie wygładzić nuty kumaryny i fasoli tonka, co wykorzystywano w klasycznych zapachach typu fougère.
Mówi Bartłomiej Chodyń - mam marzenie, aby nasza internetowa "Encyklopedia zapachów", stała się Twoją inspiracją w poszukiwaniu ulubionych perfum i nut zapachowych.
Jednak moje marzenie sięga jeszcze dalej, chcę aby jak najwięcej osób szukając informacji w Internecie w Polsce znalazło rzetelną wiedzę o danym zapachu i opis tego zapachu. Chciałbym również opisywać zapachy, które nie są dostępne w naszej pracowni Smak Sztuki. Według mnie brakuje takich informacji, a jeśli są to są bardzo rozproszone i szczątkowe.
Jeśli lubisz lub nawet kochasz zapachy zwracam się do Ciebie z zaproszeniem do współpracy - proszę wspólnie twórzmy "Encyklopedię zapachów". Co Ty na to? Kontakt mailowy biuro@smaksztuki.pl
Warsztaty robienia perfum w Smak Sztuki możesz zakupić pod poniższymi linkami, zwracamy uwagę, że mamy spory wybór warsztatów komponowania perfum w zależności od tego jak skoncentrowane perfumy chcesz wykonać, ważność kuponu na warsztaty to 1 rok:
1. Warsztaty tworzenia perfum WODA TOALETOWA >>
2. Warsztaty komponowania perfumy WODA PERFUMOWANA >>
3. Warsztaty robienia perfum EKSTRAKT PERFUM >>
4. Warsztaty robienia perfum WODA KWIATOWA lub KOLOŃSKA >>
Początki piżma naturalnego
Pierwsze wzmianki na temat piżma pochodzą z okresu późnej dynastii Han (25–220 r. n.e.), chociaż samego piżmowca wymienia już chiński słownik z III w. p.n.e. Do Indii piżmo dotarło w latach 320–550 n.e. W Europie jakie pierwszy opisał wykorzystanie piżma jako pachnidła Aëtius z Amidy (bizantyjski lekarz z przełomu V i VI w.). W tym samym czasie Varāhamihira, astrolog i przyrodnik z Indii, notował, iż piżmo (obok kasji, wetiwerii, kardamonu, kamfory i drewna sandałowego) stosuje się jako składnik perfum. Rozpropagowanie piżma na Bliskim Wschodzie i w krajach basenu Morza Śródziemnego zawdzięczamy działalności perskich kupców wędrujących ze wschodu na zachód. Już w III w. handel surowcami aromatycznymi kwitł .
Ze względu na właściwości aromatyczne piżmo stosowano do okadzeń i jako składnik pomanderów. Te ostatnie to żywiczno-przyprawowe kule lub “paciorki” mające przeciwdziałać epidemii czarnej śmierci.
Więcej o początkach piżma naturalnego przeczytasz tutaj: https://herbiness.com/pizmo-w-dawnej-farmacji/
oraz na stronie: https://herbiness.com/pizmo-w-perfumerii-cz-i-poznaj-historie-pizma-zwierzecego-i-jego-alternatywy/
Zapach przypominający piżmo można też znaleźć u roślin. Należą do nich: arcydzięgiel (Angelica archangelica), piżmian właściwy/ketmia piżmowa (Abelmoschus moschatus), kroplik piżmowy (Mimulus moschatus) oraz Olearia argophylla.
Piżmian to jednoroczna roślina tropikalna występująca i uprawiana głównie w niektórych regionach Azji, Afryki i Ameryki Południowej. Substancje aromatyczne zawierają nasiona, a konkretnie ich otoczki. Trudno oddzielić je od nasion i ekstrahować. Nowe metody ekstrakcji są nadal poszukiwane, chociaż roślina ma długie zastosowanie i jest wysoko ceniona w perfumerii
Rewolucja syntetyczna piżma na czym polegała?
- Kryzys piżma naturalnego i jego konsekwencje:
- Zagłada gatunku: Naturalne piżmo pozyskiwano z gruczołów piżmowca syberyjskiego, co doprowadziło ten gatunek na skraj wyginięcia z powodu intensywnych polowań w XIX i XX wieku.
- Etyka: Rosnąca świadomość społeczna w zakresie ochrony zwierząt sprawiła, że stosowanie piżma pochodzenia zwierzęcego stało się moralnie i prawnie nieakceptowalne. Od 1979 roku, dzięki konwencji CITES, naturalne piżmo zostało objęte ochroną, co uniemożliwiło jego legalne pozyskiwanie.
- Wysokie koszty: Naturalne piżmo było niezwykle drogie, co ograniczało jego zastosowanie do nielicznych, luksusowych perfum.
- Odkrycie i rozwój syntetyków:
- Przypadkowe odkrycie: W 1888 roku niemiecki chemik Albert Baur przez przypadek zsyntetyzował piżmo nitrowe, poszukując nowego materiału wybuchowego. Był to pierwszy syntetyczny związek piżmowy, który zapoczątkował erę laboratoryjnych odpowiedników.
- Zróżnicowanie chemiczne: Na przestrzeni lat chemicy rozwinęli różne grupy syntetycznych piżm, w tym piżma policykliczne, makrocykliczne oraz acykliczne. Każdy z tych związków ma nieco inny profil zapachowy, dając perfumiarzom szeroką paletę możliwości.
- "Białe piżmo": Nowoczesne, syntetyczne piżma, zwane „białymi piżmami” (white musk), charakteryzują się czystym, pudrowym i świeżym zapachem, różniącym się od bardziej zwierzęcego zapachu naturalnego piżma.
- Korzyści i konsekwencje rewolucji:
- Dostępność i cena: Syntetyczne piżma są łatwe i tanie w produkcji, co sprawiło, że nuta piżmowa stała się powszechnie dostępna w perfumach, a także w produktach codziennego użytku, takich jak mydła czy detergenty.
- Kreatywność: Dostępność syntetyków otworzyła perfumiarzom nowe możliwości twórcze, pozwalając na eksperymentowanie z trwałością i teksturą zapachów bez ograniczeń cenowych.
- Obawy środowiskowe: Wczesne syntetyczne piżma, takie jak piżma nitrowe, wzbudziły obawy dotyczące ich wpływu na środowisko, ponieważ są słabo biodegradowalne i mogą kumulować się w tkankach (występują m.in. w tkance tłuszczowej i mleku matki). W odpowiedzi na to, branża pracuje nad nowymi, bardziej przyjaznymi dla środowiska piżmami, które ulegają łatwiejszemu rozpadowi.
Na czym polegały początki syntetycznego piżma?
Dokładniejszy wgląd w historię syntetycznego piżma pokazuje, że pierwszy syntetyczny związek o zapachu piżma był dziełem Niemca Andreasa Sigismunda Marggrafa. Odkrycie piżma udało mu się 130 lat przed Albertem Baur'em. Marggraf prowadził ksperymenty z użyciem saletry i rektyfikowanego olejku bursztynowego. Marggraf nie miał umiejętności biznesowych jak Baur, ale jego odkrycie wzbudziło zainteresowanie naukowców, pojawiły się próby replikacji, a także zainteresowanie lekarzy, bo substancja ta miała mieć działanie terapeutyczne m.in. na układ nerwowy. Użyty przez niego olejek bursztynowy nie był łatwo dostępny, więc poszukiwano innych kandydatów na prekursorów sztucznego piżma (olejek sosnowy, smoła węglowa/pogazowa, kopal). Dopiero odkrycie i opatentowanie „piżma Baura” było przełomem, który zapoczątkował kolejne odkrycia w tej dziedzinie.
Z czasem okazało się, że substancja wytworzona przypadkiem przez Baura przy produkcji materiałów wybuchowych i jej następcy są szkodliwi dla zdrowia. Obecnie jedyna substancja z grupy piżm nitrowych dopuszczona do zastosowań w perfumerii to piżmo ketonowe, musk ketone.
Więcej na temat piżma w perfumerii znajdziesz tutaj: https://herbiness.com/jak-zrobic-trwale-perfumy-z-pizmem/
Ile rodzajów jest piżm syntetycznych?
Piżma syntetyczne to dość bogato reprezentowana grupa substancji.
- Piżma nitrowe
- To najstarsza grupa, której początki sięgają końca XIX wieku.
- Są intensywne, pudrowe i trwałe, jednak ze względu na toksyczność i słabą biodegradowalność, ich użycie jest obecnie w dużej mierze zakazane lub mocno ograniczone.
- Przykłady: piżmo ambrette (syntetyczne ambrette, nie mylić z roślinnym), piżmo ksylenowe, piżmo ketonowe (musk ketone).
- Piżma policykliczne
- Zostały opracowane w latach 50. i 60. XX wieku jako bezpieczniejsza alternatywa dla piżm nitrowych.
- Są łagodniejsze, bardziej czyste i mniej zwierzęce niż piżma nitrowe, ale również budziły pewne obawy związane z bioakumulacją.
- Przykłady: galaksolid, tonalide, cashmeran.
- Piżma makrocykliczne
- Są chemicznie najbardziej zbliżone do naturalnego piżma i uznawane za najbezpieczniejsze.
- Mają delikatny, miękki i pudrowy aromat, a ich biodegradowalność jest znacznie lepsza niż w przypadku starszych syntetyków.
- Przykłady: muskon, ambrettolid, etylen brasalat.
- Piżma alicykliczne (liniowe)
- Są nowszymi związkami syntetycznymi, które charakteryzują się bardzo czystymi, subtelnymi i często świeżymi nutami piżmowymi.
- Ich profil środowiskowy jest zazwyczaj korzystniejszy niż piżm nitrowych czy policyklicznych.
- Przykłady: helvetolid, romanolide.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google