Przejdź do głównej treści
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły

Twój koszyk jest pusty

Jakie zapachy zawiera Pieśń nad Pieśniami Salomona? część 2

Kocham Pismo Święte - a Ty? Ten artykuł na bloga powstał pod wpływem mojego natchnienia. Chcę podzielić się z Wami jak wiele zapachów jest opisanych w Pieśni nad Pieśniami. Może dotrzesz do naszej pracowni w Krakowie na warsztaty tworzenia perfum i doświadczysz pięknych zapachów. W części 2 artykułu dowiesz się o zapachu kasji i cynamonu, zapachu wonnej trzciny kalamus, zapachu powietrza, aromatycznych dymach, zapachu deszczu, zapachu wina i winorośli. Część pierwsza artykułu tutaj: https://www.smaksztuki.pl/jak-pachnie-piesn-nad-piesniami-salomona-czesc-1.html

Jakie zapachy zawiera Pieśń nad Pieśniami Salomona? część 2

Zapach kasji i zapach cynamonu w Pieśni nad Pieśniami

Zapach kasji i cynamonu jest wymieniony w Pieśni nad Pieśniami. Znajdują się ona w katalogu wonności, które opisują aromatyczny ogród ukochanej. Werset PnP 4, 14, w którym Oblubieniec opisuje swoją Oblubienicę jako zaryglowany ogród, wymienia kasję obok innych, cennych przypraw:
„Spikanard i szafran, kasja i cynamon, ze wszemi drzewy Libańskiemi, mirra i aloes, ze wszemi przedniejszemi olejkami”.
Warto wskazać znaczenie kasji w kontekście biblijnym oraz ich pochodzenie.
Istnieją dwie główne łacińskie nazwy dla cynamonu, w zależności od jego rodzaju: 
  • Cinnamomum verum (inaczej Cinnamomum zeylanicum) to łacińska nazwa cynamonu cejlońskiego, często nazywanego "prawdziwym cynamonem". Pochodzi ze Sri Lanki (dawniej Cejlon).
  • Cinnamomum cassia to nazwa cynamonu kasja, który ma silniejszy i bardziej intensywny aromat niż cynamon cejloński. Pochodzi z południowych Chin. 
Oba gatunki są różne botanicznie i różnią się właściwościami smakowymi, wyglądem oraz ceną. 
Kasja to rodzaj kory, który jest bardzo podobny do cynamonu, choć zazwyczaj uważany za mniej szlachetną i tańszą odmianę.
Kasja to cenny składnik w starożytności: W starożytności kasja była cenioną przyprawą i wonnością, używaną do perfum i kadzidła.
Kasja to element świętego olejku: Kasja, obok mirry, cynamonu i trzciny tataraku, była jednym ze składników świętego olejku do namaszczania, o którym mowa w Księdze Wyjścia.

Kasja i cynamon w szerszym kontekście poza Pieśnią nad Pieśniami

O przepisie na święty olejek do namaszczania, który zawiera kasję, mowa jest w Księdze Wyjścia, rozdział 30, wersety 23-24. Fragment ten podaje dokładne proporcje składników, jakie Bóg przekazał Mojżeszowi: 23 «Weź sobie najlepsze wonności: pięćset syklów obficie płynącej mirry, połowę tego, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnego cynamonu, i tyleż, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnej trzciny, 24 i pięćset syklów kasji, według wagi przybytku, oraz jeden hin oliwy z oliwek.»
Kasja jako symbol bogactwa: Włączenie kasji do katalogu aromatów w Pieśni nad pieśniami podkreśla bogactwo, luksus i wyjątkowość zmysłowych doznań, jakie czerpią z siebie zakochani.

Czy kasja jest tańsza od cynamonu?

.
Tak, kasja jest zazwyczaj tańsza od cynamonu, zarówno współcześnie, jak i historycznie. Chociaż w starożytności obie przyprawy były niezwykle cenne i drogie, kasja była uważana za tańszą i mniej szlachetną odmianę cynamonowca. 
 
Różnice między kasją a cynamonem:
 
Cecha  Cynamon (Cejloński) Kasja (chiński)
Gatunek Cinnamomum verum (pochodzi ze Sri Lanki) Cinnamomum cassia (pochodzi z południowych Chin i Indonezji)
Smak Subtelniejszy, delikatniejszy i słodszy. Silniejszy, bardziej intensywny i korzenny, ze względu na większą zawartość kumaryny.
Wygląd Laski cynamonu cejlońskiego są kruche, o wielu cienkich warstwach zwiniętych w rulon. Laski kasji są grubsze, twardsze i zwinięte w jedną grubą warstwę.
Cena Jest droższy, ponieważ jego produkcja jest bardziej pracochłonna i wymaga ręcznego zwijania cienkiej kory. Jest tańsza i łatwiejsza w produkcji, co sprawia, że jest szerzej dostępna i częściej używana w przemyśle spożywczym.
Współczesne zastosowanie Używany w deserach i napojach, gdzie jego delikatny aromat ma grać główną rolę. Powszechnie wykorzystywana w większości produktów spożywczych dostępnych w sklepach.
W Biblii, gdzie kasja jest wymieniona obok cynamonu w kontekście świętych olejków do namaszczania, ich obecność podkreśla bogactwo i luksus tych substancji. Nawet tańsza, jak na ówczesne warunki, kasja była drogim i cennym towarem.

Zapach wonnej trzciny kalamus w Pieśni nad Pieśniami

Wonna trzcina to najprawdopodobniej kalamus, czyli tatarak zwyczajny, którego łacińska nazwa to Acorus calamus. Inne określenia na tę roślinę, pojawiające się w różnych przekładach Biblii, to:
"wonny tatarak" "słodki kalamus" "wonny kalmus"
Skąd wzięło się takie tłumaczenie?
Hebrajskie słowo użyte w oryginale to kaneh bosem lub kaneh ha-tov, co oznacza "słodka trzcina" lub "wonny trzcina". W wielu tłumaczeniach, zwłaszcza w starszych, przyjęto bardziej ogólne określenie "wonna trzcina", podczas gdy współczesne badania biblijne i botaniczne skłaniają się ku bardziej precyzyjnemu tłumaczeniu jako kalamus.
Kalamus to kłącze. Aromat trzciny kalamus, który sprawiał, że był tak cenny w starożytności i który został użyty w świętym olejku, pochodzi właśnie z kłączy, a nie z liści czy łodyg. 
 
Kłącze kalamusa
  • Charakterystyka: Jest to poziomo pełzająca, rozgałęziona i mocno aromatyczna część rośliny, która rośnie pod ziemią.
  • Zapach i smak: Kłącze tataraku ma intensywny, korzenny zapach i gorzki smak, z nutami podobnymi do imbiru lub cynamonu.
  • Zastosowanie: Z kłącza uzyskiwano olejek eteryczny, który był używany do celów leczniczych, w kosmetyce, do odstraszania owadów, a także jako cenny składnik w perfumach i świętych olejkach. 
Zapach powietrza w Pieśni nad Pieśniami

Bezpośrednie odwołanie do zapachu powietrza jako takiego nie występuje w Pieśni nad Pieśniami. Zamiast tego, unosi się ono w powietrzu jako bogata i złożona kompozycja zapachowa, stworzona z poszczególnych wonności. W tekście dominują opisy konkretnych, intensywnych i drogocennych aromatów, które są w nim obecne, wypełniając otoczenie i nadając mu zmysłowy charakter. Zapach powietrza w Pieśni nad pieśniami jest zbiorem różnych woni, które przenikają sceny i metaforycznie opisują piękno, bogactwo i namiętność miłości.

Na warsztatach tworzenia perfum w naszej pracowni aby wprowadzić zapach powietrza do Twojej kompozycji możesz użyć: 

Zapachy powietrza: Timbersilk, Ambroxan Kao, Ambrox Super.

Zapachy piżmowe: ambrette piżmo roślinne

Kup monoperfumy

Poniższe wersety z Pieśni nad pieśniami mówią o wonnym ogrodzie i powietrzu nasyconym zapachami. 
 
Zapach ogrodu
  • Pnp 4,12: „Ogrodem zamkniętym jesteś, siostro ma, oblubienico, ogrodem zamkniętym, zdrojem zapieczętowanym”.
  • Pnp 4,13-14: „Twoje latorośle są jak ogród granatów, ze szlachetnymi owocami: z cyprysem i z nardem, z nardem i szafranem, z wonnym tatarakiem i cynamonem, z wszelakimi drzewami kadzidlanymi, z mirrą i aloesem, ze wszystkimi najlepszymi wonnościami”.
  • Pnp 5,1: „Zszedłem do mego ogrodu, siostro ma, oblubienico”.
  • Pnp 6,2: „Mój miły zszedł do swojego ogrodu, ku grzędom balsamicznym, aby paść trzodę w ogrodach i zbierać lilie”. 
 
Zapach powietrza
  • Pnp 4,16: „Powstań, wietrze północny, a przyjdź, wietrze z południa, przewiej ogród mój, niech się rozpłyną jego wonności”. Werset ten wyraźnie odnosi się do zapachu, który rozchodzi się w powietrzu, przenosząc aromaty ogrodu.
  • Pnp 1,3: „Woń twoich pachnideł jest słodka, imię twe jak olejek rozlany”. To porównanie sugeruje, że obecność ukochanego wypełnia powietrze jak intensywny, drogi zapach.
  • Pnp 3,6: „Cóż to takiego wstępuje z pustyni, jak słupy dymu, owiane mirrą i kadzidłem, i wszelką wonnością handlarza?” Zapach kadzidła i mirry unosi się w powietrzu i zwiastuje nadejście orszaku. 

Opisany ogród w Pieśni nad Pieśniami jest pełen różnych roślin, których zapachy łączą się w powietrzu, tworząc niepowtarzalny bukiet.

Aromatyczne dymy: Scena, w której oblubieniec nadchodzi „jak słupy dymu, nasycony mirrą i kadzidłem” (Pnp 3,6), odnosi się do zapachu palonych wonności, który unosi się w powietrzu.

Przenikające zapachy: Mowa jest o tym, że zapach pachnideł oblubieńca jest jak „rozlany olejek”, a miłość Oblubienicy ma woń lepszą niż „wszystkie korzenie”. A zatem, choć nie ma dosłownej wzmianki o „zapachu powietrza”, całe dzieło przepełnione jest zmysłowymi, aromatycznymi obrazami, które sugerują, że powietrze jest nasycone intensywnymi woniami miłości i natury.

Zapach deszczu w Pieśni nad Pieśniami

Choć w Pieśni nad Pieśniami nie ma bezpośredniego opisu zapachu deszczu (tzw. petrichor), deszcz i jego następstwa są obecne w obrazach przyrody, które stanowią tło dla miłości Oblubieńców.
Werset Pnp 2, 11-13 mówi o nadejściu wiosny i ustąpieniu deszczu:
„Albowiem oto minęła zima; deszcz przeszedł, i przestał. Kwiatki się ukazują na ziemi; czas śpiewania przyszedł, a głos synogarlicy słychać w ziemi naszej. Figowe drzewo wypuściło niedojrzałe figi swoje, a macice winne rozkwitłe, woń wydały”.

Czym są macice winne w Pieśni nad Pieśniami?

Zwrot "winna macica" to archaiczny termin biblijny, który oznacza winorośl. W nowoczesnych przekładach Pisma Świętego jest on zastępowany terminem winorośl. 
Pojawia się w Nowym Testamencie, w Ewangelii Jana, rozdział 15, gdzie Jezus używa metafory o winorośli i latoroślach, aby wyjaśnić swoją relację z uczniami:
„Jam jest ona winna macica [winorośl] prawdziwa, a Ojciec mój jest winiarzem. ... Ja jestem winną macicą [winoroślą], a wyście latorośle.” (Jana 15,1, 15,5) 
Metafora ta podkreśla duchowe zjednoczenie wiernych z Jezusem. Jak latorośle czerpią życie z winorośli, tak uczniowie czerpią życie duchowe z Jezusa.
 
Dlaczego używano określenia "winna macica"?
Termin "macica" w tym kontekście pochodzi od staropolskiego znaczenia słowa, które odnosiło się do korzenia, pnia lub macierzystej rośliny, z której wyrastały nowe pędy. Zatem "winna macica" oznaczała "macierzystą winorośl", z której wyrastają "latorośle" (gałęzie). 

Symbolika deszczu w kontekście Pieśni nad Pieśniami

Koniec trudnego okresu: Przejście deszczu i zimy symbolizuje koniec czasu rozłąki i trudności, a nadejście wiosny oznacza nowy początek, radość i obfitość.
Zapowiedź rozkwitu: Mimo że nie ma opisu samego zapachu deszczu, tekst podkreśla woń kwiatów i winorośli, które rozkwitają po nim. Można zatem domniemywać, że ten opis natury, obmytej przez deszcz i gotowej do rozkwitu, ma zmysłowy i aromatyczny wymiar.
Oczyszczenie i odnowienie: Deszcz symbolicznie oczyszcza i przygotowuje grunt pod nowy, pełen życia i aromatu sezon.

Tak więc, chociaż zapach deszczu nie jest wymieniony wprost, jego obecność jest nieodłącznie związana z symboliką wiosennego odrodzenia, które jest jednym z kluczowych motywów księgi.

Co symbolizuje woń wina w Pieśni nad Pieśniami Salomona?

Woń, a także smak wina, w "Pieśni nad Pieśniami" symbolizują przede wszystkim intensywność, słodycz i odurzający charakter miłości. 
Główne znaczenia symboliczne to:
  • Radość i celebracja: Wino w Biblii jest powszechnie postrzegane jako symbol radości, świętowania i obfitości darów Bożych. W kontekście "Pieśni nad Pieśniami" oznacza to radość płynącą z miłości i bliskości kochanków.
  • Słodycz i rozkosz: Oblubienica mówi: "Pocałunki jego są lepsze niż wino" (Pnp 1,2), co podkreśla, że fizyczny kontakt i czułość ukochanego są bardziej pożądane i słodsze niż najbardziej ceniony trunek.
  • Odurzenie miłością: Podobnie jak wino może odurzać zmysły, tak miłość między Oblubieńcem a Oblubienicą jest przedstawiona jako uczucie intensywne, potężne i "upajające".
  • Witalność i życie: Wino symbolizowało w Starym Testamencie życie i witalność. W utworze podkreśla to żywotność i pełnię relacji między dwojgiem ludzi.
  • Namiętność: Obraz wina, szczególnie "wina mocnego i słodkawego", jest silnie związany z erotyzmem i namiętnością, które są centralnymi tematami księgi. 
W ujęciu alegorycznym (interpretacja chrześcijańska i żydowska), gdzie Oblubieniec i Oblubienica symbolizują odpowiednio Boga i Izrael lub Chrystusa i Kościół, woń i smak wina oznaczają głęboką, mistyczną więź i radość ze zjednoczenia z Bogiem.

Jak pachnie winorośl w różnych porach roku?

Zapach winorośli zmienia się w zależności od pory roku, a poszczególne jej części (kwiaty, liście, owoce) mają różne, często subtelne wonie.
 
Wiosna
Wczesną wiosną, gdy winorośl budzi się do życia i pojawiają się pierwsze pąki oraz liście, dominują świeże, "zielone" zapachy.
  • Pąki i młode liście: Mają delikatny, trawiasty, roślinny zapach.
  • Kwitnienie (maj/czerwiec): Kwiaty winorośli, choć małe, wydzielają charakterystyczny, delikatny, słodkawy zapach, który niektórzy opisują jako nuty miodowe lub podobne do kwitnącej lipy, a inni jako subtelny aromat rezedy czy akacji. Zapach ten jest najbardziej wyczuwalny wcześnie rano lub wieczorem i może się różnić w zależności od odmiany. Istnieją też specjalne odmiany, jak Vitis riparia (winorośl pachnąca), których woń jest intensywniejsza. 
 
Lato
Latem zapach winorośli staje się bardziej złożony.
  • Liście: Dojrzałe liście mają wyraźniejszy, głęboki, "zielony" aromat, który jest tłem dla rozwijających się owoców.
  • Owoce (początek dojrzewania): Gdy grona zaczynają rosnąć, ale są jeszcze zielone, ich zapach jest lekko kwaskowy i nadal świeży, z nutami zielonych liści. 
 
Jesień
Jesień to czas zbiorów i najbardziej intensywnych aromatów.
  • Dojrzałe winogrona: Owoce wydzielają intensywny, słodki, soczysty i owocowy zapach, charakterystyczny dla danej odmiany (np. z nutami truskawki, malin, jeżyn, kwiatów). Zapach ten jest wynikiem wysokiego stężenia cukrów i związków aromatycznych. W winnicy w czasie zbiorów unosi się przyjemna, fermentująca woń dojrzałych owoców.
  • Liście: Zmieniające kolor liście (żółte, czerwone) tracą swój intensywny zielony zapach i stają się bardziej neutralne, a po opadnięciu pachną jak ściółka leśna. 
Zima
Zimą winorośl przechodzi w stan spoczynku.
  • Drewno (łoza): Głównym zapachem jest woń suchego, zdrewniałego pędu – neutralna, drzewna, lekko ziemista. Przy cięciu winorośli na przedwiośniu lub wczesną wiosną można poczuć delikatny zapach świeżo ściętego drewna i wilgotnej gleby.

Jakie wersety w pieśni nad pieśniami odnoszą się do wina?

"Pieśni nad Pieśniami" wino jest często wspominane, głównie jako symbol miłości, radości, rozkoszy i intymnej bliskości między Oblubieńcem a Oblubienicą. 
Oto kluczowe wersety (według Biblii Tysiąclecia), które odnoszą się do wina:
  • Pnp 1,2 (lub 1,4 w niektórych tłumaczeniach, w zależności od numeracji wersetów):
    "Pocałunki jego są lepsze niż wino, woń twych olejków nad wszystkie balsamy!"
    (Werset ten podkreśla, że miłość i bliskość ukochanego są bardziej pożądane i słodkie niż najlepszy trunek i pachnidła).
  • Pnp 1,4:
    "Wprowadź mnie, królu, do swych komnat! (...) Upoimy się miłością twą bardziej niż winem, a imię twe [jest] jak rozlany olejek, dlatego miłują cię dziewczęta."
    (Mowa tu o upojeniu miłością, które przewyższa upojenie winem).
  • Pnp 2,4:
    "Wprowadził mnie do domu wina, a sztandarem jego nade mną jest miłość."
    (Metafora "domu wina" jest różnie interpretowana, najczęściej jako miejsce intymnego spotkania, biesiady, radości i miłości).
  • Pnp 4,10:
    "O, jak pełne wdzięku są pieszczoty twe, siostro ma, oblubienico! Jak słodkie są pieszczoty twe nad wino, a zapach olejków twych nad wszystkie balsamy!"
    (Powtórzenie motywu miłości słodszej niż wino, co ukazuje jej najwyższą wartość).
  • Pnp 5,1:
    "Wszedłem do mego ogrodu, siostro ma, oblubienico, zerwałem mirrę z moim balsamem, jadłem mój plaster miodu z miodem, piłem moje wino z mlekiem. Jedzcie, przyjaciele, pijcie, upajajcie się, umiłowani!"
    (Oblubieniec zaprasza na ucztę miłości, wino jest tu symbolem radości i pełni związku).
  • Pnp 7,10:
    "A twoje podniebienie jak wyborne wino, które gładko spływa, zwilżając wargi i zęby."
    (Oblubieniec opisuje usta i pocałunki Oblubienicy, porównując je do najlepszego wina).
  • Pnp 8,2:
    "Zaprowadziłabym cię, wprowadziła do domu mej matki, tam byś mnie uczył. Poiłabym cię winem korzennym, moszczem z moich granatów."
    (Wino korzenne to wykwintny trunek, symbolizujący tu najwyższą formę ofiarowanej miłości i intymności).
  • Pnp 8,12:
    "Moja winnica jest moja, przede mną. Tysiąc [syklów] tobie, Salomonie, a dwieście stróżom jej plonu."
    (Winnica często symbolizuje samą Oblubienicę, jej piękno i wyłączność w miłości, a wino jest jej cennym owocem).

Czy wino korzenne ma korzenie biblijne?

Tak, zapach (a przede wszystkim smak) wina korzennego ma bezpośrednie korzenie biblijne. Odniesienie do tego trunku znajduje się w "Pieśni nad Pieśniami", jak wspomniano w poprzedniej odpowiedzi.
Kluczowy werset to:
 
"Poiłabym cię winem korzennym, moszczem z moich granatów." (Pnp 8,2, Biblia Tysiąclecia)
 
Znaczenie biblijne
Wino korzenne (hebr. yayin ha-reqah lub podobne określenia, często tłumaczone jako "wino przyprawione" lub "aromatyczne wino") było w starożytnym Izraelu luksusowym i cenionym napojem.
  • Luksus i wykwintność: Nie było to zwykłe wino. Dodawano do niego cenne przyprawy, takie jak mirra, kadzidło, cynamon, szafran, a czasem zioła czy owoce (jak granaty w tym wersecie), co czyniło je droższym i bardziej aromatycznym.
  • Symbol miłości i intymności: W kontekście "Pieśni nad Pieśniami" wino korzenne symbolizuje najwyższą formę miłości i intymności. Oblubienica pragnie ofiarować swojemu ukochanemu to, co najcenniejsze i najbardziej wyrafinowane. Jest to zaproszenie do głębokiego, zmysłowego i radosnego zjednoczenia.
  • Gościnność: Podanie takiego wina było wyrazem najwyższej gościnności i szacunku dla gościa.
Sam "zapach wina korzennego" ma zatem silne konotacje biblijne, symbolizując bogactwo doznań, intensywność uczuć i wyrafinowaną miłość opisaną w tej księdze.
 
Co to jest łoza w kontekście wina i czy płacz łozy pachnie?
W kontekście winiarstwa i uprawy winorośli, łoza to zdrewniały, jednoroczny pęd krzewu winorośli. 
Po zakończeniu sezonu wegetacyjnego (jesienią), zielone pędy, zwane wcześniej latoroślami, drewnieją, zmieniają kolor na popielatobrunatny lub brunatny i stają się właśnie łozą. 
Kluczowe cechy i rola łozy:
  • Pędy owocujące: Z pąków (oczek) znajdujących się na łoze wyrastają w kolejnym roku nowe, zielone pędy (latorośle), które będą owocować, czyli wydadzą grona winogron.
  • Podstawa cięcia: Łoza jest kluczowym elementem, na którym opiera się zimowe cięcie winorośli. Winiarz decyduje, które łozy pozostawić, aby uformować krzew i kontrolować plon w następnym sezonie.
  • Magazyn składników: Zdrewniała łoza służy do przewodzenia i magazynowania składników pokarmowych w okresie zimowego spoczynku rośliny.
  • "Płacz łozy": Wiosną, gdy winorośl budzi się do życia, z przyciętych miejsc na łoze wycieka sok (zjawisko to nazywane jest "płaczem łozy"), co jest pierwszym sygnałem, że korzenie rozpoczęły pobieranie wody.
Sok wyciekający z łozy (czyli tzw. "płacz łozy") ma bardzo delikatny, neutralny zapach, często opisywany jako prawie bezzapachowy. 
Jego woń jest zbliżona do:
  • Wody: W dużej mierze składa się z wody, więc nie ma intensywnego aromatu.
  • Delikatnego zapachu świeżego drewna lub roślinnego soku: Można wyczuć lekką, subtelną nutę ściętego, młodego drewna lub świeżej rośliny, ale jest ona bardzo ulotna i wymaga bliskiego kontaktu z miejscem wycieku.
  • Braku charakterystycznego zapachu: W przeciwieństwie do soku z dojrzałych, jesiennych winogron, który pachnie intensywnie owocowo, sok z łozy jest pozbawiony tych aromatów.
Generalnie, "płacz łozy" to zjawisko głównie wizualne, a nie zapachowe. Jednak samo cięcie winorośli jest ważną czynnością, opisaną również przez samego Jezusa.
w Nowym Testamencie, w Ewangelii według Świętego Jana, Pan Jezus mówi o przycinaniu (oczyszczaniu) winorośli. Jest to część słynnej przypowieści (a właściwie mowy alegorycznej) o Prawdziwym Krzewie Winorośli.
Fragment ten znajduje się w Ewangelii św. Jana 15, 1-11.
 
Kluczowe wersety (J 15, 1-3)
Oto fragment, który odnosi się bezpośrednio do procesu pielęgnacji winorośli:
 
"Ja jestem prawdziwym krzewem winorośli, a Ojciec mój jest tym, który [ją] uprawia. Każdą latorośl, która we Mnie nie przynosi owocu, odcina, a każdą, która przynosi owoc, oczyszcza, aby przynosiła owoc obfitszy. Wy już jesteście czyści dzięki słowu, które wypowiedziałem do was."
 
Interpretacja i symbolika
W tej alegorii:
  • Jezus jest Prawdziwym Krzewem Winorośli.
  • Bóg Ojciec jest winiarzem (ogrodnikiem, uprawiający

Komentarze do wpisu (0)

Napisz komentarz